Exit poll 2024:निवडणुकीच्या काळात गावाच्या गल्लीपासून ते शहराच्या चौकापर्यंत सर्वांच्या मनात एकच प्रश्न आहे की 4 जूनला कोणाचे सरकार स्थापन होणार? जर मी तुम्हाला 4 जूनपूर्वी सांगितले की हा पक्ष सरकार बनवत आहे, तर तुम्ही ही अतिशयोक्ती वाटेल, पण दरवेळेप्रमाणे यावेळीही देशातील सर्व टीव्ही चॅनेल्स काय म्हणत आहेत.
होय, आम्ही एक्झिट पोलबद्दल बोलत आहोत, पण तुम्हाला माहिती आहे का एक्झिट पोल म्हणजे काय? आणि सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की एक्झिट पोलचे निकाल कितपत अचूक आहेत आणि कोणत्या एजन्सी भारतातील एक्झिट पोल जारी करतात आणि एक्झिट पोल जारी करण्याचे नियम काय आहेत?
आज आपण एक्झिट पोलशी संबंधित या सर्व प्रश्नांची उत्तरे शोधण्याचा प्रयत्न करणार आहोत, तर सर्वात आधी एक्झिट पोलबद्दल बोलूया, निवडणुकीनंतर केले जाणारे सर्वेक्षण म्हणजे निवडणुकीचे वारे कोणत्या दिशेने वाहत आहेत. यासाठी मतदान केल्यानंतर मतदान केंद्राबाहेर पडणाऱ्या मतदारांकडून त्यांच्या मताची माहिती गुप्तपणे घेतली जाते.
एक्झिट पोल हा मूलत: मतदार सर्वेक्षणाचा एक प्रकार आहे जे मतदारांनी मतदान केल्यानंतर त्यांची मते जाणून घेण्यासाठी केले जातात. हे मतदान अधिकृत निवडणूक निकाल जाहीर होण्यापूर्वी मतदारांची मते आणि प्राधान्ये समजून घेण्याचा प्रयत्न करतात. मतदान केंद्रांच्या बाहेर एक्झिट पोल घेतले जातात, कारण मतदार मतदान केल्यानंतर बाहेर पडतात, म्हणून “एक्झिट पोल” असे नाव आहे.
एक्झिट पोल हे निवडणूकपूर्व जनमत चाचण्यांपेक्षा वेगळे असतात कारण ते मतदारांनी मतदान केल्यानंतर घेतले जातात. मतदानानंतर लगेचच मतदारांच्या आठवणी ताज्या झाल्यामुळे निवडणूकपूर्व सर्वेक्षणांच्या तुलनेत अधिक अचूक प्रतिसाद मिळू शकतो.
भारतामध्ये एक्झिट पोल कधी सुरू झाले?
1957 मध्ये भारतात लोकसभेच्या दुसऱ्या निवडणुका सुरू असताना एक्झिट पोलबाबत पहिले सर्वेक्षण करण्यात आले राष्ट्रीय स्तरावरील मतदान यानंतर 1996 मध्ये, दूरदर्शनने CSDS (सेंटर फॉर द स्टडी ऑफ डेव्हलपिंग सोसायटीज) च्या सहकार्याने एक्झिट पोल जारी केले होते.
एक्झिट पोल अनेकदा न्यूज चॅनेलद्वारे आयोजित केले जातात आणि भारतीय निवडणूक आयोगाने त्यांच्या वेळेबाबत मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत. लोकप्रतिनिधी कायदा, 1951 नुसार, 2010 मध्ये सुधारित केल्यानुसार, निवडणुकीच्या सर्व टप्प्यांमध्ये मतदान संपल्यानंतरच एक्झिट पोल जारी केले जाऊ शकतात. या नियमावलीचा उद्देश चालू निवडणुकांदरम्यान मतदानाच्या वर्तनावर एक्झिट पोलचा प्रभाव रोखणे आहे.
एक्झिट पोल कोण जाहीर करते?
सध्याच्या काळाबद्दल बोलायचे तर, सध्या सहा संस्थांद्वारे एक्झिट पोल जाहीर केले जातात, या संस्था आहेत
- इंडिया टुडे एक्सेस
- सीएनए न्यूज 18 आयपीएसओ
- टाईम्स नाऊ व्हीएमआर
- रिपब्लिक जन की बात
- रिपब्लिक सी व्होटर
- आजचे चाणक्य एक्झिट
पोलचे नियम आणि नियम या प्रश्नांव्यतिरिक्त, लोकप्रतिनिधी कायदा 1951 च्या कलम 126 ए नुसार एक्झिट पोल जारी करण्याबाबत काय नियम आहेत हे देखील जाणून घेतले पाहिजे, मतदान संपल्यानंतर अर्ध्या तासानंतरच एक्झिट पोल जारी केला जाऊ शकतो.
मतदान संपण्यापूर्वी एक्झिट पोल जाहीर होतात का?
लोकप्रतिनिधी कायदा, 1951
लोकप्रतिनिधी कायदा, 1951 च्या कलम 126A अंतर्गत एक्झिट पोल नियम-
1. वेळ निर्बंध
2.प्रकाशन प्रतिबंध
3. निवडणूक आयोगाची अधिसूचना
4. निवडणुकांचे कव्हरेज
5. कायदेशीर परिणाम
उद्देश
/You Might Also Like/
Panchayat Season 3: A Must-Watch Comedy Series Now Streaming on Prime Video!!!
Thank you, your article surprised me, there is such an excellent point of view. Thank you for sharing, I learned a lot.
Can you be more specific about the content of your article? After reading it, I still have some doubts. Hope you can help me.